Skarby Ciecierzyna

roda 25 Luty

Moi pradziadkowie to Jan Tarnowski i Antonina Tarnowska zd. Caban (1894-1984) .Prababcia Antonina Caban mia�a rodze�stwo-siostry: Zofi� Grzesiak (1886-1974, bezdzietna, wyjecha�a do USA i tam zmar�a) i Katarzyn� Barwi�sk� (mia�a dzieci, ale nie znam ich imion) oraz brata Franciszka Cabana (nic o nim nie wiem). Pradziadek Jan Tarnowski te� mia� rodze�stwo, ale ma�o wiem na ten temat. Mia� siostr� Aniel�, ale nie wiem, czy by�a ona zam�na.

Moi inni pradziadkowie Antonina Cho�ost (zd. Sadurska) i W�adys�aw Cho�ost. Po �mierci pradziadka Cho�osta prababcia wysz�a po raz drugi za m�� za Lipskiego(wdowca z dzie�mi z pierwszego ma��e�stwa), ale nie mia�a z nim dzieci. Prababcia Antonina Sadurska mia�a rodze�stwo, ale niewiele wiem na ten temat. Napewno jedna z jej si�str mia�a na imi� Wiktoria (niezam�na, bezdzietna) i mieszka�a w Tomaszowie. By�a jeszcze co najmniej jedna siostra-ciocia Rajchowa (nie wiem, czy pisownia poprawna) oraz druga siostra lub brat. Wiem to na pewno, poniewa� siostra prababci (lub bratowa?) by�a chrzestn� mojej matki. Osoba ta mieszka�a w Nasutowie. Pradziadek W�adys�aw Cho�ost te� mia� rodze�stwo, ale niestety nie znam ich imion.

Szukam wnuk�w i prawnuk�w wszystkich wymienionych przeze mnie os�b. Ca�a rodzina mieszka�a w wojew�dztwie lubelskim, m. in. w miejscowo�ciach: Nasut�w, Dys, Nowy Dw�r (inne pobliskie miejscowo�ci te� niewykluczone). Wi�kszo�� z moich zmar�ych krewnych le�y na cmentarzu w Dysie.

Izba Regionalna w Niemcach.

Niedziela 6 Styczeń

W 2004 roku za�o�one zosta�o Towarzystwo Regionalne Gminy Niemce. Towarzystwo skupia cz�onk�w z ca�ej gminy. Podstawowymi celami Towarzystwa zapisanymi w statucie s�:

1. Piel�gnowanie tradycji na terenie Gminy Niemce i budzenie zami�owania do niej w�r�d m�odego pokolenia

2. Opieka nad miejscami pami�ci zwi�zanymi z wydarzeniami historycznymi, a tak�e zwi�zanymi z kultem religijnym

3. Integracja poszczeg�lnych grup spo�ecznych

4. Upowszechnianie wiedzy o przesz�o�ci i wsp�czesno�ci Gminy Niemce w�r�d m�odzie�y i doros�ego spo�ecze�stwa

5. Dokumentowanie bie��cych przejaw�w �ycia spo�eczno-kulturalnego

6. Rozbudzanie mi�o�ci do ojczyzny i jej historii.

Niedziela 6 Styczeń

W rozporz�dzeniu Prezydenta Rzeczpospolitej Polskiej z dnia 25 kwietnia 2007 roku uznaje si� "Koz��wk� - zesp� pa�acowo-parkowy za pomnik historii.

Podlubelski Wersal. Przepych magnackiej rezydencji, frasobliwa posta� Stalina i siedz�cy na beczce t�usty Bachus z kielichem, kt�remu zza kontuaru przygl�da si� pejsaty �yd. Wszystko to w Koz��wce ko�o Lublina, w dawnym pa�acu Zamoyskich dzi� jednym z najciekawszych muze�w w naszym kraju.

Pa�ac wybudowa� wojewoda che�mi�ski Micha� Bieli�ski w pierwszej po�owie XVIII w. Pod koniec wieku kupili go Zamoyscy i w ich r�kach pozosta� a� do 1944 r. Sw�j dzisiejszy wygl�d zawdzi�cza przebudowie, kt�rej przed stu laty dokona� Konstanty Zamoyski, w�a�ciciel Koz��wki przez ponad 50 lat. Skromny wiejski pa�ac zamieni� w jedn� z najwspanialszych rezydencji arystokratycznych w Polsce, panteon chwa�y rodu i dow�d �wietno�ci dawnej Rzeczpospolitej. Zgromadzi� kolekcj� ponad 1000 p��cien, g��wnie portret�w polskich kr�l�w i hetman�w oraz portret�w rodzinnych.

W sk�ad zespo�u pa�acowo-parkowego w Koz��wce wchodz�: PA�AC, TEATRALNIA (sale konferencyjna i ekspozycyjna), KAPLICA, OFICYNY PӣNOCNA i PO�UDNIOWA, KORDEGARDY PӣNOCNA i PO�UDNIOWA, PAWILON PӣNOCNY (Galeria Sztuki Socrealizmu i kawiarnia) i PO�UDNIOWY (Powozownia).

PA�AC W KOZ��WCE

GABINET HRABIEGO ADAMA ZAMYSKIEGO

W pawilonie p�nocnym (dawnej powozowni) mie�ci si� jedyna w Polsce i nie znana w innych krajach europejskich Galeria Sztuki Socrealizmu. Ta niezwyk�a wystawa ma charakter polityczno-dydaktyczno-artystyczny, gdy� przez umiej�tnie dobrane eksponaty ostrzega przed wszelkimi przejawami sztuki sterowanej przez rz�dy totalitarne.

PO�O�ENIE MIEJSCOWO�CI KOZ��WKA
Wie� Koz��wka le�y w p�nocnej cz�ci wojew�dztwa lubelskiego, 9 km. na zach�d od Lubartowa. Zesp�l pa�acowo- parkowy jest usytuowany przy szosie, na skraju wsi, nad czyst� rzeczk� Parys�wk�, w okolicy raczej p�askiej, ale odznaczaj�cej si� wyj�tkowymi warto�ciami przyrodniczymi. Kilka kilometr�w na po�udnie od pa�acu rozci�ga si� Koz�owiecki Park Krajobrazowy ze wspania�ymi sosnowo- d�bowymi lasami, w kt�rych licznie wyst�puj� dziki, jelenie i sarny, a z rzadszej zwierzyny- daniele.
Zar�wno Lasy Koz�owieckie, jak i po�o�one za nimi �yzne tereny rolnicze, wchodzi�y niegdy� w sk�ad wielkich d�br ziemskich, kt�re si�ga�y prawie do samego Lublina. W�a�cicielami tych w�o�ci byli w pierwszej po�owie XV w. T�czy�scy, a w latach 1446- 1532 Ole�niccy, a po bezpotomnej �mierci Anny z Herburt�w Ole�nickiej odziedziczy� je w 1541 r. kasztelan pozna�ski Andrzej z G�rki. P�niej dobra przesz�y na Szamotulskich, do kt�rych nale�a�y w latach 1570- 1620. Kolejnymi dziedzicami byli: do 1645r. Starosta parczewski Piotr Dani�owicz, do 166r. Rotmistrz kr�lewski Jacek Micha�owski, do 1685r. Wojewoda p�ocki Samuel Jerzy Pra�mowski, na pocz�tku XVIII w. knia� Micha� z Kozielska Puzyna, do 1728r. Pods�kowa lubelska Jadwiga Niemyska.

O�rodkiem klucza by� pocz�tkowo Dys, p�niej Kamionka, a od XVIII w. na czo�o wysun�a si� Koz��wka- rezydencja w�a�cicieli d�br. Co najmniej 60 lat przed wybudowaniem pa�acu istnia� ju� w Koz��wce dw�r. S� o nim wzmianki w dokumentach z 1676r. i z pierwszych lat XVIII w.; nie wiadomo jednak, gdzie dok�adnie by� po�o�ony.

DZIEJE PA�ACU

Fundatorem pa�acu by� wojewoda che�mski Micha� Bieli�ski – przedstawiciel rodu, kt�ry w czasach saskich doszed� do wielkiego znaczenia.
Ojciec i brat Micha�a, Kazimierz i Franciszek, sprawowali urz�d marsza�ka wielkiego koronnego, czyli pierwszego ministra. Siostra, Marianna, by�a kochank� kr�la Augusta II Mocnego.
W r. 1735 Micha� Bieli�ski po�lubi� Tekl� Pep�owsk� (prawnuczk� Jadwigi Niemyskiej), kt�ra wznios�a m w posagu dobra koz�owieckie. Zapewne nied�ugo po �lubie ma��onkowie rozpocz�li budow� rezydencji w Kozl�wce, gdy� w 1742r. pa�ac ju� istnia�.

By� to pi�trowy budynek w stylu p�nego baroku, frontem zwr�cony na zach�d, nakryty dachem mansardowym. W dekoracji architektonicznej wyst�powa�y nowe formy rokokowe. Na parterze �rodkiem budowli bieg� przez ca�� jej d�ugo�� korytarz, z kt�rego prowadzi�y drzwi do pokoi. Na reprezentacyjnym pierwszym pi�trze (piano nobile) komnaty zosta�y uszeregowane w dw�ch amfiladach, aby ich otwarte na przestrze� drzwi tworzy�y efekt wyd�u�onej perspektywy.

O� symetrii pa�acu by�a jednocze�nie osi� kompozycyjn� ca�ego za�o�enia, realizuj�cego barokowy schemat „entre cout et jardin” (mi�dzy dziedzi�cem a ogrodem). Od zachodu przylega� do pa�acu dziedziniec, po kt�rego obu stronach wzniesiono w uk�adzie symetrycznym budynki gospodarcze: stajni� i wozowni�, dwie parterowe kordegardy oraz oficyn� po�udniow� (kuchenn�); brakowa�o oficyny p�nocnej. Za pa�acem w kierunku wschodnim rozci�ga� si� regularny ogr�d, podzielony na cz�� ozdobn� i u�ytkow�.

W�A�CICIELE I MIESZKA�CY PA�ACU

MICHA� BIELI�SKI (? – 1746), syn marsza�ka wielkiego koronnego Kazimierza Ludwiki z Morsztyn�w. Starosta sztumski- 1724, cze�nik koronny- 1725, wojewoda che�mi�ski i podskarbi ziem pruskich- 1738. W r. 1725 o�eni� si� z woli Augusta II Mocnego z Mari� Auror� Rutkowsk�- nie�lubn� c�rk� kr�la i Turczynki Fatimy. Rozwi�d� si� z ni� w roku 1735 i w tym samym roku po�lubi� Tekl� Pep�owsk�. Mia� z ni� troje dzieci: Franciszka, Stanis�awa (nies�awnej pami�ci marsza�ka sejmu grodzi�skiego 1793r. ) i Izabel�.

TEKLA Z PEP�OWSKICH BIELI�SKA (?- 1776), c�rka kasztelana wo�y�skiego Piotra i Jadwigi z Szuyskich, druga �ona Micha�a Bieli�skiego. Po �mierci m�a nie stroni�a od polityki i np. przed sejmem 1760r. , razem z w�a�cicielk� Lubartowa Barbar� Sanguszkow�, przedstawi�a list� kandydat�w na pos��w.

JAN ZAMOYSKI (1802- 1879), syn XII ordynata na Zamo�ciu Stanis�awa i Zofii z Czartoryskch. Szambelan cesarski. Studiowa� filozofi� w Genewie i prawo w Berlinie. Jesieni� 1830r. Pracowa� w ministerstwie spraw zagranicznych w Petersburgu, nie m�g� wi�c wzi�� udzia�u w Powstaniu Listopadowym, jak jego pi�ciu braci. W 1843 o�eni� si� z Ann� Mycielsk� (1818- 1859). Ma��onkowie mieli troj� dzieci: Jadwig� (p�niejsz� hrabin� Wodzick�), Konstantego i Jana.

KONSTANTY ZAMOYSKI (1846- 1923), syn Jana i Anny z Mycielskich. Ordynat na Koz��wce 1903- 1923. Urodzi� si� w Warszawie, ale m�odo�� sp�dzi� we Francji. Do Polski wr�ci� w r.1867, a w 1870 o�eni� si� z Aniel� Potock� (1850- 1917). Ma��e�stwo by�o bezdzietne. W latach 1889- 1892 by� kuratorem Ordynacji Zamojskiej i opiekunem ma�oletniego ordynata Maurycego Zamoyskiego. Konstanty Zamoyski zmar� w Koz��wce; zosta� pochowany na cmentarzu w Kamionce.

W roku 2002 zako�czona zosta�a konserwacja wn�trza kaplicy, za kt�r� Muzeum Zamoyskich w Koz��wce otrzyma�o Laur Konserwatorski.

2002
LAUR KONSERWATORSKI
NAGRODA LUBELSKIEGO WOJEW�DZKIEGO KONSERWATORA ZABYTK�W
w wojew�dzkim otwartym konkursie pod patronatem Generalnego Konserwatora Zabytk�w, Wojewody Lubelskiego i Marsza�ka Wojew�dztwa Lubelskiego

za wyr�niaj�c� si� kompleksow� realizacj� konserwatorsk� we wn�trzu kaplicy pa�acowej, cechuj�c� si� wysok� jako�ci� rozwi�za� oraz dba�o�ci� o zachowanie walor�w historycznych i artystycznych.

Na ��czniku mi�dzy pa�acem a kaplic� umieszczone zosta�y popiersie i tablica dedykacyjna upami�tniaj�ce posta� Ksi�dza Prymasa Stefana Wyszy�skiego,
wykonane dzi�ki �yczliwo�ci i hojno�ci wielu Fundator�w.

W dniu 9 czerwca 2000 roku w Muzeum Zamoyskich w Koz��wce odby�o si� uroczyste ods�oni�cie popiersia i tablicy dedykacyjnej upami�tniaj�cej posta� Ksi�dza Prymasa Stefana Wyszy�skiego i jego pobyt w Koz��wce w czasie okupacji.
W uroczysto�ci uczestniczy�o ok. 560 os�b. Honorowy patronat nad tym przedsi�wzi�ciem obj�� ksi�dz Arcybiskup J�zef �yci�ski.

W okresie od 1 sierpnia 1940 roku do pocz�tku wrze�nia 1941 ukrywaj�cy si� przed Niemcami ksi�dz Stefan Wyszy�ski przebywa� w maj�tku koz�owieckim na zaproszenie Aleksandra i Jadwigi Zamoyskich jako kapelan si�str franciszkanek z Zak�adu dla Ociemnia�ych w Laskach, kt�re wraz z grup� podopiecznych tak�e znalaz�y tutaj schronienie. Wyk�ady ksi�dza Wyszy�skiego dla si�str oraz dyskusje, w kt�rych brali udzia� tak�e inni ukrywaj�cy si� u Zamoyskich go�cie, nazywane by�y "Akademi� Koz�owieck�". Spe�niaj�c tak�e pos�ug� duszpastersk�, ksi�dz Stefan Wyszy�ski odprawia� Msze �w. i nabo�e�stwa w Koz��wce oraz w innych pobliskich miejscowo�ciach. By� r�wnie� zaanga�owany w tajne nauczanie.

Projekt monumentu wykona�a Anna W�tr�bska-Wdowiarska.

TAJEMNICE KOZ��WKI

Pa�ac w Koz��wce jak ka�da szanuj�ca si� rezydencja ma swoje legendy i tajemnice.

Jedna z nich wspomina o „Czarnej Damie”– pi�knej Annie z Granowskich Zamoyskiej ukochanej �onie ordynata Aleksandra, pana na Zamo�ciu, kt�ry umieraj�c zapisa� jej dobra koz�owieckie wraz z pa�acem. Wdowa wysz�a p�niej za m�� za ksi�cia Lubomirskiego w�a�ciciela pobliskiego Lubartowa. Zmar�a w latach czterdziestych XIX stulecia w Wiedniu i trumn� z jej szcz�tkami z�o�ono w krypcie ko�cio�a w pobliskiej Kamionce. Jaki� czas p�niej podczas przebudowy krypty dokonano makabrycznego odkrycia. Anna, o czym �wiadczy�o po�o�enie zw�ok, musia�a obudzi� si� z letargu i pr�bowa�a wydosta� si� z trumny.

Ostatni koz�owiecki ordynat Aleksander hrabia Zamoyski, u�an krechowiecki walczy� w bitwie pod Kockiem w SGO gen Kleeberga. Po kl�sce wrze�niowej wr�ci� do Koz��wki i w��czy� si� w dzia�alno�� konspiracyjn�. Aresztowany przez Niemc�w, torturowany w Lublinie, trafi� do O�wi�cimia a nast�pnie do Dachau. �ycie uratowa�a mu pono� interwencja fi�skiego marsza�ka Gustawa Mannerheima, z kt�rym by� niegdy� w Korpusie Pazi�w w Petersburgu na dworze ostatniego cara Rosji Miko�aja II. Po wyzwoleniu z obozu wst�pi� do 2 Korpusu Polskiego a po wojnie wraz z innymi �o�nierzami gen. Andersa osiad� w Anglii. �ona Aleksandra, Jadwiga z Brzozowskich Zamoyska przez prawie dwa lata ukrywa�a w Koz��wce poszukiwanego przez Niemc�w ksi�dza Stefana Wyszy�skiego, p�niejszego Prymasa Tysi�clecia.

W lipcu 1944 przez kilka dni kwaterowa� w pa�acu sztab 27 Wo�y�skiej Dywizji Armii Krajowej kt�ra wyzwoli�a Kock, Lubart�w i Koz��wk�. St�d dywizja wyruszy�a do pobliskiego Skrobowa, gdzie zosta�a otoczona i podst�pnie rozbrojona przez Armi� Czerwon�.

Po wojnie znikn�� w niewiadomych okoliczno�ciach mechanizm organ�w z pa�acowej kaplicy a podj�te w kilka lat p�niej poszukiwania nie przynios�y rezultatu. Istniej�ca do dzi� niemiecka firma Walcker z Ludwigsburga ma plany instrumentu i deklaruje gotowo�� jego rekonstrukcji. Muzeum Zamoyskich dotowane z bud�etu pa�stwa nie jest w stanie ud�wign�� koszt�w przedsi�wzi�cia szacowanych na oko�o miliona marek. St�d apel do mi�o�nik�w muzyki o pomoc w gromadzeniu funduszy na rekonstrukcj� tego rzadkiego i cennego instrumentu.

================================================================================
Europa Nostra
Zespo�owi pa�acowo-parkowemu i muzeum Zamojskich w Koz��wce przyznane zosta�o presti�owe wyr�nienie – medal organizacji Europa Nostra za znakomite odnowienie unikalnego zespo�u pa�acowo-parkowego oraz zachowanie starej kolekcji malarstwa i mebli rodziny Zamojskich. Koz��wka wybrana z 150 instytucji, otrzyma�a jeden z 6 przyznanych medali. Mo�na go ogl�da� w gablocie w sieni pa�acu.

Europa Nostra jest pozarz�dow� organizacj� europejsk� zajmuj�ca si� ochron� i rewaloryzacj� architektonicznego i naturalnego dziedzictwa Europy. Prezydentem Europa Nostra jest Henryk Ksi�� Du�ski. Coroczne medale i dyplomy przyznawane s� za wzorow� rekonstrukcj� i zagospodarowanie obiekt�w architektonicznych. W przesz�o�ci medalami wyr�nione zosta�y: rezydencja fabrykancka Ksi�y M�yn w �odzi, ko�ci� odpustowy „Na P�lku” pod Bralinem, Ko�ci� w S�kowej i cerkiew w Owczarach, za� dyplomami – ko�ci� klasztorny oo. Bernardyn�w w Poznaniu, dw�r w Turowej Woli, zamek Su�kowskich w Rydzynie oraz Muzeum Wn�trz Zabytkowych w Pszczynie.

===========================================================

PARK W KOZ��WCE

Ogr�d do dzi� zachowa� sw�j pierwotny uk�ad. Na dziedziniec rezydencji, od zachodu, prowadzi neobarokowa brama, wykonana w pocz. XX w. w warszawskiej firmie Gosty�ski i Sp�ka. Narastaj�ce stopniowo ku g�rze budynki, po��czone esowatymi murami kurtynowymi, nadaj� bryle pa�acu monumentalno�ci.

Od strony wschodniej rozpo�ciera si� ogr�d nawi�zuj�cy jeszcze w swych podzia�ach do renesansowego uk�adu kwaterowego, kt�rego g��wnym elementem jest salon z symetrycznie ukszta�towanymi parterami, obwiedzionymi opaskami z bukszpan�w i r�. W g��bi salon ten staje si� nieco w�szy, z p�koli�cie zako�czonym parterem.

W bezpo�rednim s�siedztwie pa�acu znajduje si� fontanna z figurkami putt�w, odlanymi w paryskiej firmie Le Val d’Osne. W miejscu przew�enia salon�w od strony wschodniej wzniesiono pomnik z kamienia polnego, na kt�rym zamontowano br�zow� p�yt� odlan� w firmie Braci �opie�skich w Warszawie, upami�tniaj�c� miejsce spoczynku proch�w �o�nierzy napoleo�skich uczestnicz�cych w kampanii 1812 roku.

W wieku XX park rozszerzono w kierunku p�nocnym, gdzie urz�dzono ba�antarni� oraz we wschodnim, kt�ra nawi�zuj�c do tradycji mia�a by� zwierzy�cem. Dzi� w dawnej ba�antarni znajduj� si� woliery, w kt�rych hodowane s� te pi�kne ptaki �owne. Na �r�dle�nych polanach urz�dzono plac piknikowy z ro�nem i miejscem do biesiadowania za� nieco dalej plac zabaw dla najm�odszych go�ci Koz��wki.

Zacisznym "k�tem" ton�cym od wiosny do jesieni w kwiatach jest ogr�dek kawiarniany i rosarium usytuowane w cz�ci p�nocnej zespo�u pa�acowego.

Drzewostan parku w Koz��wce stanowi� przede wszystkim lipy i klony, ale s� tu te� i d�by, z kt�rych jeden, rosn�cy na dziedzi�cu, jest pomnikiem przyrody, kasztanowce, graby, sosny i �wierki, topole i brzozy. Niewiele jest ju� w Europie miejsc, gdzie mo�na zobaczy� tak dorodne wi�zy.

Aleja grabowa w parku podworskim przy szkole w Ciecierzynie.

Niedziela 6 Styczeń

ALEJA GRABOWA

Charakterystyka GRABU:

Pokr�j: [[Drzewo]] dorastaj�ce do 25 m z g�st�, miotlast� |koron�, silnie zag�szczon�, szerok� i wysok�.

[Kora]: Ciemna, ziemista z siatkowatym wzorem, zwykle o falistej powierzchni. [Ga��|Ga��zki] gi�tkie z jasnymi kropkami (przetchlinki), m�ode nieco ow�osione.

[Li��|Li�cie]:ulistnienie skr�toleg�e, li�cie pojedyncze, podw�jnie pi�kowane, nerwy spodem omszone. Ogonek ok. 1,5 cm, eliptyczna lub jajowata blaszka li�ciowa charakterystycznie harmonijkowato pofa�dowana o d�. 5-10 cm i szer. do 6 cm. Jesieni� li�cie przebarwiaj� si� na ��ty kolor.

[P�ki]: li�ciowe s� ostro zako�czone, przylegaj� sko�nie do p�d�w i pokryte s� �uskami; g�r� jasnobr�zowe, do�em zielone. P�ki kwiatowe s� wi�ksze od li�ciowych.

[Kwiat]: Kotki kwiatowe pojawiaj�ce si� w maju wraz li��mi. Ro�lina jednopienna, ale o kwiatach jednop�ciowych. Kwiaty �e�skie s� niepozorne i tworz� lu�ne, wzniesione [kwiatostan|k�osy], kwiaty m�skie wyrastaj� na szczycie ga��zek i tworz� kotki o d�ugo�ci 3,5-5 cm.

[Owoc]: Jednonasienne [orzech (owoc)|orzeszki] o tr�jklapowej okrywie s�u��cej jako organ lotny. Dojrzewaj� od wrze�nia do pa�dziernika.

[Biotop]: Lubi �wie�e gleby wapienne, nie za suche, ale i nie podmok�e. wyst�powanie: lasy mieszane i li�ciaste.

Niedziela 6 Styczeń

Jest to jedna z najstarszych parafii archiciecezji lubelskiej. Pierwszy ko�ci� z pocz�tku XIV wieku by� drewniany. Pierwsze wzmianki o parafii pochodz� z 1325 roku.

Niedziela 6 Styczeń

Wybitny pasterz i promotor chrze�cija�skiego ruchu robotniczego, samotny m�czennik obozu Sachsenhausen - BISKUP W�ADYS�AW GORAL.

"Nie ginie, kto za wiar� i wolno�� umiera”

BISKUP W. GORAL

OBRAZ BISKUPA W. GORALA Z KO�CIO�A W DYSIE

W�adys�aw Goral urodzi� si� 1 maja 1898 r. we wsi Stoczek ko�o Krasienina. Ochrzczony zosta� w ko�ciele parafialnym w Dysie. Sko�czy� czteroklasow� szko�� w rodzinnej wsi, a potem kontynuowa� nauk� w lubartowskim gimnazjum. Odznacza� si� pilno�ci� i nienagannym zachowaniem. Atmosfera domu sprzyja�a rozwojowi duchowemu, dlatego zaraz po maturze spe�ni� m�odzie�cze pragnienie i wst�pi� do Lubelskiego Seminarium Duchownego. Studia seminaryjne ujawni�y wielkie zami�owanie do nauki. Widz�c te zdolno�ci, bp Ma�rian Leon Fulman, udzieliwszy �wi�ce� diakonatu, delegowa� go w roku 1920 na dalsze stu�dia do Rzymu. Tam te�, w Ba�zylice Latera�skiej, otrzyma� 18 grudnia 1920 roku �wi�ce�nia kap�a�skie.

Czas pobytu na zagranicz�nych studiach by� dla ks. Go�rala tak�e czasem zaanga�o�wania w prac� duszpastersk� w�r�d polskich emigrant�w, kt�rzy wyje�d�ali z ojczyzny „za chle�bem”. Po powrocie do Lublina w 1926 roku, podj�� prac� profe�sorsk� w seminarium duchownym. Erudy�cja, kap�a�ska gorli�wo�� oraz pedago�giczne talenty spra�wi�y, �e zyska� w�r�d uczni�w i wychowan�k�w wielk� sympati� i autorytet. M�ody profesor zaanga�owany by� w pracach rozlicznych towarzystw na�ukowych. �ywo interesowa�y go sprawy spo�eczne. By� tak��e prezesem Zwi�zku Kap�a�n�w „Unitas”. Stara� si� in�tegrowa� �rodowisko kap�a�skie. To m.in. dzi�ki jego sta�raniu wybudowano przy ul. Ogrodowej w Lublinie dom dla ksi�y emeryt�w, kt�ry w zamy�le jego tw�rcy mia� stanowi� r�wnocze�nie swo�istego rodzaju centrum ka�p�a�skiego �ycia, m.in. reko�lekcji, miejsce spotka� i wy�miany wzajemnych do�wiad�cze�.

Wielk� pasj� ks. Gorala by��a praca duszpasterska oraz o�wiatowo-wychowawcza. W�a�nie z my�l� o integracji �rodowisk robotniczych two�rzy� lub wsp�tworzy� organizacje chrze�ci�ja�skie, kt�rych za�daniem by�a formacja wspomnianych �rodo�wisk w duchu kato�lickiej tradycji (m.in. Chrze�cija�skie Zjed�noczenie Zawodo�we RP, Chrze�cija�ski Uniwersytet Robotni�czy, Lubelskie Towa�rzystwo Dobroczyn�no�ci).

W 1938 roku zosta� bisku�pem. W katedrze lubelskiej 9 pa�dziernika odby�a si� kon�sekracja biskupia, kt�ra zgro�madzi�a ok. 20 tysi�cy wier�nych. Sta�a si� swoistego ro�dzaju manifestacj� religijn� oraz dowodem wielkiej sym�patii i mi�o�ci, jak� otoczo�ny by� m�ody, bo zaledwie 40-letni biskup. Pojawi�y si� za�tem nowe zadania i obowi�z�ki, m.in. asystenta ko�cielne�go pr�nie dzia�aj�cej w�w�czas Akcji Katolickiej. Poza tym bp Goral ch�tnie wizyto�wa� szko�y, odwiedzi� wi꼭ni�w na zamku lubelskim. S�u�y� ca�ym sob�, dziel�c si� zdobytym do�wiadczeniem.

Odr�bn� kart� histo�rii �ycia oraz i b�ogos�awio�nej �mierci naszego bohate�ra stanowi jego aresztowanie, pobyt w wi�zieniu na zamku oraz czas obozowego m�cze�stwa. Pozostawione �wiade�ctwa dowodz� jednoznacznie, �e w�a�nie wtedy bardzo czy�telna by�a postawa przysz�e�go m�czennika, kt�ry dla spra�wy Ko�cio�a i mi�o�ci do Chry�stusa got�w by� z�o�y� „da�nin� ze swego �ycia”. Aresz�towany 16 listopada 1939 ro�ku, osadzony najpierw na za�mku w Lublinie, gdzie przez dora�ny s�d zosta� skazany na kar� �mierci przez rozstrze�lanie. Interwencj� Watykanu wyrok ten zosta� zmieniony na do�ywotni pobyt w obozie koncentracyjnym. Biskup zo�sta� przewieziony do obozu w Sachsenhausen. Sp�dzi� tam 5 lat w pojedynczej celi, w zu�pe�nym odosobnieniu. Jedyn� form� kontaktu z innymi by��y listy. Wycie�czony g�odem i schorowany zmar� w 1945 ro�ku. Okoliczno�ci jego �mier�ci nie s� jednak jasne. Jedni �wiadkowie m�wi� o �mierci z powodu perforacji wrzod�w �o��dkowych, inni o ekspery�mentach medycznych, kt�rym biskup mia� by� poddany, inni jeszcze twierdz�, �e zosta� za�mordowany podczas ewakua�cji obozu.

Trzeba by�o by� cz�owie�kiem twardym, upartym, do�brym, szlachetnym, a przy tym g��boko wierz�cym i �wi�tym, by z wielk� pokor� i godno�ci� odnale�� si� w obozowej rze�czywisto�ci, zw�aszcza w ta�kim odosobnieniu, jakie towa�rzyszy�o biskupowi Goralowi. Jego listy s� �wiadectwem uf�no�ci Bogu, do kt�rej zach�ca� innych, pisz�c: „m�dlcie si� do Boga z ufno�ci�, aby nie upa�� na duchu”.

W 1992 r., kiedy rozpocz�to zbiorowy proces beatyfikacyjny polskich m�czennik�w II wojny �wiatowej, W�adys�aw Goral znalaz� si� tam w gronie 3 biskup�w. Uroczysta beatyfikacja 108 s�ug Bo�ych mia�a miejsce 13 czerwca 1999 r. w Warszawie, podczas papieskiej pielgrzymki. Ich wsp�lne �wi�to ustalono na 12 czerwca. Razem z bohaterskim Pasterzem chwa�y o�tarzy dost�pili ksi�a archidiecezji lubelskiej: Kazimierz Gosty�ski, Stanis�aw Mysakowski, Antoni Zawistowski, Zygmunt Pisarski oraz �wiecki dzia�acz Stanis�aw Kostka Starowieyski. Szczeg�lnym miejscem kultu b�. Biskupa W�adys�awa jest archikatedra i parafia pod jego wezwaniem, erygowana w Lublinie 19 kwietnia 2004 r.

Niedziela 6 Styczeń

Trudno jest ustali� dok�adn� dat� powstania KGW w Dysie. Z relacji niekt�rych cz�onki� wynika, �e pierwsze zal��ki ko�a powsta�y ju� w 1964 roku. Pocz�tkowo dzia�alno�� ko�a koncentrowa�a si� wok� spraw wiejskiego gospodarstwa domowego, uczestnictwa w kursach rolniczych doskonal�cych kwalifikacje rolnicze, rozprowadzania piskl�t drobiu, zak�adania i prowadzenia ogr�dk�w warzywnych i domowych.

Prze�om nast�pi� w 1987 roku podczas Do�ynek Gminnych w Dysie, kiedy panie z Ko�a Gospody� przygotowa�y wieniec do�ynkowy i aktywnie uczestniczy�y w imprezie. To wydarzenie zmobilizowa�o je do dalszego i szerszego dzia�ania.

Zach�cone powodzeniem zacz�y szuka� wsparcia organizacyjnego. Rad� przewodnicz�cego GRN p. J�zefa Smolarza cz�onkinie KGW zwr�ci�y si� z pro�b� o pomoc do pani dyrektor przedszkola w Dysie- Teresy Zieli�skiej. W latach 1987- 1997 to w�a�nie ona inspirowa�a prac� ko�a. Wtedy te� rozpocz�� si� okres intensywnej pracy KGW- Dys.

Ju� wkr�tce panie zacz�y odnosi� pierwsze sukcesy, ich wysi�ek i praca zosta�y docenione w konkursach do�ynkowych -pierwsz� nagrod� za najpi�kniejszy wieniec gospodynie otrzyma�y na Do�ynkach Gminnych 13 wrze�nia 1987r.

W 1988r. odby�o si� zebranie wyborcze ko�a, na kt�rym dokonano wyboru nowego zarz�du. Nowy zarz�d w sk�adzie: przewodnicz�ca Krystyna Skrzypek, zast�pca przewodnicz�cej Zofia Szyszkowska, skarbnik Wanda Szwargoli�ska, sekretarz Maria Supryn; komisja rewizyjna: Zofia Studzi�ska, Alina Studzi�ska, Halina Smolarz, przedstawi� zadania do realizacji w roku 1988 m.in. uporz�dkowanie spraw organizacyjnych i finansowych, organizacja obchodzenia dnia kobiet.

8 marca cz�onkinie KGW zorganizowa�y uroczyste spotkanie z przewodnicz�cym Gminnej Rady Narodowej J�zefem Smolarzem i dyrektorem Szko�y Podstawowej w Dysie panem Stanis�awem Krupi�skim przy herbatce i domowych wypiekach. W radosnej atmosferze powsta� pomys� utworzenia przy KGW zespo�u �piewaczego. Przewodnicz�cy GRN podsun�� my�l nawi�zania wsp�pracy z nauczycielami plac�wek o�wiatowych - szko�y i przedszkola, co p�niej umo�liwi�o organizacj� zebra� ko�a w lokalu szko�y.

O powstaniu zespo�u �piewaczego m�wi� s�owa "Gaw�dy o powstaniu zespo�u":

"Pos�uchajcie pa�stwo mili, jak my se zesp�l tworzyli. Zgada�y si� kumy w niedziel� przypadkiem, nad wiejskiej kultury powolnym upadkiem. Jak si� zgada�y tak i powspomina�y weso�e muzyki, przy�piewki, wesela, herody, kuligi. Z tych wspomink�w rada powstaje: " trza ratowa� dawne, ludowe zwyczaje - niech piekno tradycja w narodzie zostaje i m�odzi niech poznoj� ty� stare obyczaje."

(fragm. "Gaw�dy o powstaniu zespo�u")

Przewodnicz�ca KGW p. Krystyna Skrzypek zg�osi�a si� do nauczycielek ze szko�y w Dysie z pro�b� o pomoc w tworzeniu zespo�u �piewaczego. Pomys� spotka� si� z du�ym uznaniem, wi�c z zapa�em i entuzjazmem przyst�piono do jego realizacji.

Do wsp�pracy zg�osi�a si� pani Lucyna Krupi�ska - nauczycielka wychowania muzycznego i dyrektor przedszkola- p. Teresa Zieli�ska. Panie ochoczo przyst�pi�y do pracy. Na pierwsze spotkania przynios�y zeszyty z tekstami piosenek, przypomina�y znane melodie i s�owa. Pani Zieli�ska u�o�y�a kilka tekst�w do znanych melodii o problemach �rodowiska, niekt�re teksty napisa�a te� tw�rczyni ludowa i jedna z cz�onki� ko�a – pani Krystyna Sztorc.

Pr�by zespo�u cieszy�y si� du�ym powodzeniem, panie z wielkim zapa�em pracowa�y nad repertuarem i uczy�y si� tekst�w. Pierwszym wyst�pem zespo�u by� udzia� w Przegl�dzie Dorobku K� Gospody� Wiejskich z terenu Gminy Niemce. W ramach przygotowa� do konkursu ka�da gospodyni mia�a przejrze� sw�j dorobek i przygotowa� co� odpowiedniego.
W kategorii zespo��w artystycznych panie zaprezentowa�y �piewanie znanych piosenek ludowych i program kabaretowy, w kategorii r�kodzie�a ludowego z prywatnych zbior�w wystawiono szyde�kowe serwetki, hafty, palmy, stroiki �wi�teczne i wyroby drewniane, a tak�e wypieki, potrawy ludowe i napoje. Poniewa� ko�o nie mia�o jeszcze w�asnych ludowych stroj�w, jego cz�onkinie postara�y si� o mo�liwie podobne kreacje: bia�e bluzki, ciemne sp�dnice, chustki w kolorowe kwiaty zarzucone na ramiona, czerwone korale oraz pomara�czowe zapaski.
Podczas wyst�pu panie zaprezentowa�y si� kolorowo i �mia�o, dzi�ki czemu zdoby�y gor�ce brawa i uznanie publiczno�ci.

O kobietach z KGW powsta�a nawet piosenka, �piewana do melodii „Od Siewierza jecha� w�z”:

„Do Lublina jecha� w�z
gospodynie z Dysa wi�z�
Wszystkie skromnie ustrojone
Bo i ko�o odnowione.
Spodoba� si� zamiar ten
Uczci� Gminny Konkurs ten.
Nam i inny cel przy�wieca
Szacunek ma dobra praca.

Gospodyni smutna dola
Do obory, garnk�w, pola.
Ugania si� jak we m�ynie
Dokuczaj� w chlewie �winie.
I z obory byd�a ryk
Podnosz� og�lny krzyk.
Kaczka kwacze, kura gdacze
A w ko�ysce dziecko p�acze.

Dzi� porzuca smutn� dol�
Dzia�a ju� w Gospody� Kole.
Chce co� zrobi� po�ytecznie
Podziela� si� spo�ecznie.
Tak na wst�pie ustalono
I kultur� wsi wznowiono.

Gospodynie z Dysa bra�y udzia� w kolejnych do�ynkach, �wi�tach plon�w i obchodach �wi�t narodowych, prezentuj�c swoj� tw�rczo�� w przer�nych formach: �piewu, widowisk, wypiek�w, wystaw r�kodzie�a ludowego itp. Niejednokrotnie podczas r�norodnych spotka� go�cie wyra�ali sw�j podziw i zachwyt dla talent�w gospody�, ich zaanga�owania w prac� spo�eczn�, umiej�tno�ci kulinarne i smak artystyczny. Kronika KGW upami�tniaj�ca m.in. wyst�p zespo�u podczas obchod�w �wi�ta 11 listopada w 1988 roku, podaje: "T� akcj� nale�y uzna� za 'rewolucyjny' zwrot w dzia�aniach ko�a. Bardzo mi�a atmosfera, szczero�� rozm�w, wymiana do�wiadcze� sprawi�y, �e wyst�p zespo�u by� bardzo udany, kobiety utwierdzi�y si� w przekonaniu, �e ich praca przynios�a efekty, �e s� ludzie, kt�rzy potrafi� zrozumie�, doceni� i w�a�ciwie oceni� ich trud."

W 1990 r. rozpocz�y si� prace nad urz�dzeniem w�asnego lokalu, w kt�rym mog�yby odbywa� si� spotkania i pr�by ko�a. Gospodynie wraz z przedstawicielami OSP wyposa�y�y lokal w sprz�t i �awki. Pierwszym wyst�pem w nowej siedzibie ko�a by�o widowisko obrz�dowe pt.: "Wigilijny op�atek matek" i cz. II "W noc grudniow� -pok�on dzieci�tku", kt�re wywo�a�o �zy wzruszenia i pe�ny zachwyt w�r�d widz�w. Odby�o si� r�wnie� spotkanie z przedstawicielami w�adz w celu dokonania uroczystego otwarcia lokalu KGW w Dysie i przedstawienia dotychczasowego dorobku ko�a i plan�w na przysz�o��. Spotkanie swoj� obecno�ci� u�wietnili m.in.: proboszcz parafii Dys, Z-ca naczelnika UG Niemce, sekretarz UG, so�tys wsi Dys, przedstawiciele OSP w Dysie, redaktor Dziennika Lubelskiego i wielu innych.

Panie z Ko�a od lat s� chlub� swojej gminy, kultywuj� kultur� i tradycje ludowe, a tak�e udzielaj� si� spo�ecznie. Ich dzia�alno�� na przestrzeni lat by�a bardzo r�norodna. KGW bra�o udzia� w spotkaniach gwiazdkowych w lubelskim Domu Dziecka im. Korczaka, uroczysto�ciach z okazji Dnia Seniora, Dnia Kobiet, kiermaszach wielkanocnych i spotkaniach op�atkowych. Gospodynie z KGW bra�y te� udzia� w tradycyjnych obchodach Bo�ego Cia�a w parafii i innych uroczysto�ciach ko�cielnych. Pracowa�y nad dekoracjami Wielkanocnymi, wykonywa�y palmy i elementy dekoracji ko�cio�a, przygotowywa�y �wi�teczne sto�y. Ko�o Gospody� Wiejskich z Dysa zas�yn�o te� umiej�tno�ci� wykonywania przepi�knych wie�c�w oraz wspania�ych wypiek�w (ciasta dro�d�owego, p�czk�w, sernik�w, ptysi.... ),potraw (szynka pieczona w cie�cie, pierogi z kapusta i grzybami, chrzan i �wik�a wg. tradycyjnych receptur dyskich ... ) i napoj�w.

30 kwietnia 1989 roku zesp� �piewaczy KGW- Dys wzi�� po raz pierwszy udzia� w Wojew�dzkim Przegl�dzie Zespo��w Artystycznych KGW i zosta� oficjalnie zarejestrowany jako zesp�.

Przez wszystkie lata swojego istnienia grupa wyst�powa�a m.in. na zebraniach Gminnej Sp�dzielni "Samopomoc ch�opska w Dysie", w Domu Rencisty w Lublinie, w Klubie osiedlowym „Motor”, na posiedzeniach k�ek i organizacji rolniczych w Niemcach, do�ynkach, kiermaszach .....

Zaanga�owanie i dokonania Ko�a zosta�y zauwa�one i docenione, nagrodzone dyplomem uznania za prac� i krzewienie kultury w �rodowisku. Panie poczu�y si� docenione i dumne, co jeszcze bardziej zmotywowa�o je do dalszego dzia�ania.

Jubileusz u�wietni�y wyst�py dzieci ze Szko�y Podstawowej, kt�re przygotowa�y k�cik wspomnie�, recytacj� wierszy, a tak�e za�piewa�y piosenki naszej poetki ludowej p. Konstancji Sztorc.

" Dzieci to jest zal��ek dalszego krzewienia kultury ludowej naszego regionu" -m�wi autorka kroniki KGW. Zesp� "Dysowiacy" w sk�adzie gospody� z KGW oraz p. Stanis�awa Brzozowskiego, Adama Nied�wiedzia i m�odej utalentowanej skrzypaczki Adrianny Brzozowskiej wzi�� udzia� w do�ynkach Powiatowych i Wojew�dzkich w Radawcu. W konkursie na piosenk� ludowo - biesiadn� "Dysowiacy" wyst�pili z utworem "Heca,Heca".

Piosenka w wykonaniu artyst�w z Dysa bardzo spodoba�a si� publiczno�ci i zosta�a wysoko oceniona przez jury , kt�re przyzna�o jej III miejsce. Opr�cz wspania�ego koncertu Gospodynie z Dysa przygotowa�y na do�ynki wieniec w kszta�cie studni wykonany z k�os�w �yta, owsa i pszenicy symbolizuj�cy �r�d�o �ycia jakim jest woda. Wieniec zosta� wyr�niony , a tak�e otrzyma� nagrod� pieni�n�. W korowodzie do�ynkowym uczestniczy� w�jt gminy Niemce p. Stefan Czy�yk i przewodnicz�cy Rady Gminy p. Henryk Drozd.

Ko�o Gospody� Wiejskich z Dysa od lat prowadzi kronik�, w kt�rej opisywane s� dzieje, rozw�j i kolejne sukcesy KGW. Ksi�g� zdobi� stare i nowe zdj�cia, a tak�e teksty piosenek. Opisana jest w niej ca�a historia klubu, dlatego te� kronika jest pi�knym �wiadectwem wszystkich dokona� i ca�ego dorobku Ko�a. Po latach stanowi wspania�� pami�tk�, dla potomnych b�dzie na d�ugo �r�d�em informacji o poczynaniach ich mam i bab�, skarbnic� wiedzy o historii i kulturze ludowej regionu.

Teksty piosenek zespo�u "Dysowiacy" przypominaj� nam dawne dzieje, obyczaje, atmosfer� polskiej chaty, suto zastawiony st�, zapach p�l i �niw. Utwory s� bardzo weso�e, tchn� optymizmem i rado�ci� �ycia:
Gospodynie dbaj� o to, aby kultura ludowa nie wymar�a, a pami�� o dawnych obyczajach na zawsze pozosta�a �ywa w naszych sercach. Z tekst�w piosenek bije du�y patriotyzm, umi�owanie do ojczystej ziemi, poszanowanie dla jej dar�w i pracy polskich ch�op�w, troska o kraj i dalsze losy narodu.

„Piosenka o Dysie”

"Pod Lublinem wielka wioska

G�ry pi�kne jak u Tatr

I w�wozy i parowy

Hula po nich halny wiatr.

Jak tu pi�knie zw�aszcza latem

Rzeka p�ynie po�r�d g�r

I siane pola rzepakiem,

Kt�re wr�y dobry zbi�r.

�an burak�w, tam pszenica

Cha�at owsa, srebra sznur

Urodzajna okolica

Po�o�ona po�r�d g�r .

B�dzie miasto, ja tak m�wi�

To poka�e tylko czas,

Mamy rzek�, moc warsztat�w,

A w zanadrzu wielki gaz.

P�ynie rzeka, o Ciemi�ga

S� w�wozy uzdrowieniem.

Tu ska�enie nie dosi�ga

Du�o s�o�ca z dobrym cieniem.

Leci piosnka poprzez g�ry

I z falami zbo�a mknie

Nie wiem, czy kto zauwa�a

Czy zosta�o tylko mnie.

Ko�ci� wspina si� do nieba

Szko�a- pomnik LOT-u b�ysk

Klasztor zwiedzi� tak�e trzeba

Pi�kna wioska zwie si�- Dys. "

Niedziela 6 Styczeń

Autorka obraz�w wykonywanych metod� intarsji

Gra�yna Gruba-Jankowska, od ponad dwudziestu lat zamieszkuje z rodzin� w Dysie. Dwoje dzieci : Helenka-studentka trzeciego roku historii sztuki na KUL-u i Sta�-student drugiego roku informatyki PL. M�� Ryszard, obecnie na rencie zdrowotnej, z zawodu stolarz-artysta, dzia�acz opozycji demokratycznej, tw�rca „Solidarno�ci” na Lubelszczy�nie, internowany.

Absolwentka psychologii na KUL, doradztwa zawodowego i zarz�dzania projektami spo�ecznymi, wieloletni pracownik Lubelskiego O�rodka Doradztwa Rolniczego w Ko�skowoli, doradca ds. przedsi�biorczo�ci i aktywizacji spo�eczno-zawodowej mieszka�c�w obszar�w wiejskich. Obecnie Konsultant Regionalny w wojew�dztwie lubelskim w Programie Integracji Spo�ecznej realizowanym przez Ministerstwo Pracy i Polityki Spo�ecznej. Wsp�pracuje z organizacjami pozarz�dowymi, obecnie w projekcie aktywizacji zawodowej kobiet „Budujemy nowy Lisk�w” jako koordynator praktyk.

Stolarstwo artystyczne uprawiane zawodowo przez wiele lat wsp�lnie z m�em, obecnie pozosta�o jako hobby. Dziedzin� szczeg�lnej pasji jest intarsja.

/Intarsja - zdobnicza technika polegaj�ca na wyk�adaniu – zdobieniu przedmiot�w drewnianych drewnem innych gatunk�w. Wstawki umieszcza si� w miejscu wcze�niej usuni�tych fragment�w z powierzchni przedmiotu, cz�sto o innej barwie. Technika ta znana jest od czas�w staro�ytno�ci a najstarszym zachowanym przedmiotem jest z ok. 2000 r. p.n.e. sarkofag z drzewa cedrowego.
W „sztuce” intarsji najwa�niejsze elementy to te, kt�re maj� wp�yw na ostateczny wizerunek wykonywanej pracy. Dlatego zwraca si� szczeg�ln� uwag� na barw�, rysunek i po�ysk wykorzystywanego drewna./

Prace prezentowane trzykrotnie na Og�lnopolskiej Wystawie Intarsji na Zamku w Go�ubiu-Dobrzyniu, na autorskiej wystawie w Ratuszu Lubelskim oraz przekazane jako upominki podczas Wystawy Lubelszczyzny w Brukseli przedstawicielom UE.

PRACE PANI JANKOWSKIEJ

drewno jest efektem skomplikowanych proces�w przyrodniczych - cienkie p�atki forniru zawieraj� ich zapis. Uk�ad s�oj�w, barwa, s�ki, wykruszenia, przebarwienia, b�yszczki - ca�a ta zr�nicowana struktura drewnianej masy zosta�a uwarunkowana rozwojem drzewa jako istoty �ywej. Jest taki moment, w kt�rym drzewo staje si� drewnem. I tu wkraczam w pewien tw�rczy proces natury - kontynuuj� go wyra�aj�c w�asne emocje, do�wiadczenia, potrzeby i pragnienia. Martwe drewno o�ywa, ale nie si�� natury, a moc� kultury. Natura nada�a potencja�, a cz�owiek ze swoj� potrzeb� tw�rczo�ci niejako odczytuje t� natur� nak�adaj�c na ten odczyt indywidualn� duchowo��. Mo�na wybra� jedn� z dw�ch dr�g:

* w pierwszej jest temat; wyszukuj� w�a�ciwy fornir, kt�ry posiada elementy plastyczne buduj�ce ten temat

* w drugim podej�ciu zak�adam, �e fornir posiada ju� swoj� form� artystyczn�, niejako u�pion�, a tw�rca uaktualnia j�.

Dokonuj� dalsze wybory artystyczne, nadaj�c tre�� b�d� odczytuj�c j� zgodnie ze swoim stanem �wiadomo�ci, emocji, wra�liwo�ci, ze swoimi intencjami oraz mo�liwo�ciami warsztatowymi. Tu rozpoczyna si� tw�rczy proces inspirowany "przekazem" zawartym w drewnie. Inspiracja ta mo�e sta� si� dominant� w moim wyborze. Komunikat zawarty w obrazie drewna zbli�a si� do potrzeby wyrazu. Ja - podmiot procesu tw�rczego - operuj� tworzywem, kt�re poprzez swoj� form�, immanentnie zawart� w nim, modyfikuje proces tw�rczy i niejako samo przejmuj� rol� podmiotu tw�rczego. Fornir powsta� w wyniku dzia�ania natury; st�d to natura staje si� wsp�podmiotem procesu tw�rczego w budowaniu obrazu - intarsji. Obraz jest tu efektem komunikacji pomi�dzy natur� a cz�owiekiem jako istot� duchow� i tw�rcz�. Taka personifikacja natury jest tylko zabiegiem w dotkni�ciu sfery metafizycznej.

Prezentowane obrazy wykonane s� z r�norodnych gatunk�w drewna wykorzystanego w postaci forniru - bardzo cienkiej okleiny. Fornir nie jest barwiony ani w inny spos�b modyfikowany /np. przypalany/. Powierzchnia zabezpieczona jest wielokrotn� warstw� lakieru ekologicznego. Ramy obraz�w wykonano z litego drewna b�d� p�yty w okleinie drewnianej.”[/center]

Niedziela 6 Styczeń

Droga Dys – Jakubowice

Wie� po�o�ona w wojew�dztwie lubelskim w gminie Niemce.

Pierwsza wzmianka .na temat wsi pochodzi z roku 1381, kiedy to erygowano parafi� w Dysie i Gabriel z G�rki dziedzic Dysa uposa�y� miejscowy ko�ci�. W XV w. miejscowo�� graniczy�a: 1418,1420 z Jakubowicami i Krasieninem. 1447 z Jakubowicami: od rzeki p�yn�cej z Jakubowic do granic Czechowa. Wie� pozostawa�a w�asno�ci� szlacheck�.

W okresie mi�dzywojennym we wsi znajdowa�a si� 4-klasowa szko�a, do kt�rej ucz�szcza�o 196 dzieci. Znajdowa� si� tu tak�e jeden m�yn wodny (zachowany do chwili obecnej), drugi z m�yn�w nie zosta� uko�czony (budynek r�wnie� istnieje do dzisiaj). Jak wynika z przedstawionych powy�ej wykaz�w by�a to bardzo du�a wie�, w 1928 r. liczy�a ju� 165 gospodarstw. W 1929 r. wymieniani s� dwaj w�a�ciciele ziemscy na terenie Dysa - hr.Adam Zamoyski i Bronis�aw Bernatt. Na terenie wsi dzia�a� w�wczas Zwi�zek Sp�dzielni Rolniczych Zawodowych, 5 os�b trudni�o si� handlem artyku�ami spo�ywczymi, by� jeden ko�odziej i kowal, funkcjonowa� jeden m�yn wodny. Uk�ad przestrzenny i zabudowa. Wie� Dys po�o�ona jest po zachodniej stronie g��wnej drogi Lublin-Niemce. Uk�ad przestrzenny wsi zachowa� swoje podstawowe cechy ukszta�towane w pocz�tkach jej istnienia. Jest to wie� jednodro�na o charakterze �a�cuch�wki, za�o�ona w dolinie rzeki Ciemi�gi. Przebieg koryta rzeki stanowi� tu element decyduj�cy o formie zabudowy wiejskiej, kt�ra lokalizowana by�a wzd�u� koryta rzeki. Zasadnicza cz�� zabudowy wsi znajduje si� na lewym brzegu rzeki, pocz�wszy od ko�cio�a w kierunku wschodnim (w stron� g��wnej drogi i wsi Ciecierzyn). W cz�ci centralnej i zachodniej (w kierunku Bernat�wki).

Przestrzenno-funkcjonalne centrum wsi znajduje si� w pobli�u zbiegu dr�g prowadz�cych na wsch�d - do g��biej po�o�onych cz�ci wsi Dys I i Ciecierzyna, na zach�d - do Jakubowic, na po�udnie - do Eliz�wki i na p�noc - w kierunku folwarku P�lko, gdzie zaczyna si� kilkukilometrowa aleja lipowa wiod�ca do Nasutowa.

WIDOK NA KLASZTOR I KO�CIӣ W DYSIE

WIDOK NA DYS

WIDOK NA KLASZTOR

Podlubelska miejscowo�� Dys. Obok parafialnego ko�cio�a pi�kny klasztor otoczony murem. Tu oddzielone od �wiata �ycie wiod� siostry karmelitanki bose, kt�rych rodow�d si�ga XII wieku, kiedy to w Palestynie na g�rze Karmel powsta� zakon karmelita�ski.

Charyzmat karmelitanek bosych Powo�anie karmelitanek bosych jest darem Ducha �wi�tego, przez kt�ry s� wezwane do tajemniczego zjednoczenia z Bogiem. Charyzmat terezja�ski wymaga, aby modlitwa, konsekracja i ca�e �ycie si�str oddane by�y Ko�cio�owi i sprawie zbawienia dusz. W ich wsp�lnocie nie mo�e by� wi�cej ni� 21 os�b. Dni sp�dzaj� na kontemplacji rzeczy Bo�ych, nie maj�c kontaktu ze �wiatem zewn�trznym. - Ten rodzaj �ycia ma stawa� si� milcz�cym promieniowaniem mi�o�ci w sercu Ko�cio�a - m�wi matka prze�o�ona. W Dysie klasztor znajduje si� na niewielkim wzniesieniu, tu� obok ko�cio�a i cmentarza. Du�y, szary budynek i pi�kny, przestrzenny ogr�d otoczony do�� wysokim murem.
To w�a�nie mur i kraty znajduj�ce si� w pokoju odwiedzin, s� symbolem oddzielenia si�str od �wiata. Dzieje si� tak w zgodzie z papiesk� klauzur�, kt�ra jest zar�wno znakiem, jak te� ochron� i form� �ycia karmelitanek. Powo�anie karmelitanek bosych wyklucza wszelk� form� apostolatu czynnego. - S�u�ba Bogu wyra�a si� w codziennej wierno�ci �lubom i obowi�zkom, postrzeganiu Go w r�nych sytuacjach �ycia, mi�owaniu wszystkich ludzi. Zwyczajne i pokorne �wiadectwo trwania przed Panem ma przemawia� bardziej ni� s�owa

Zwyczajny dzie� karmelitanek Dzie� w klasztorze rozpoczyna si� tu� po godzinie 5 rano, albowiem “modlitwa i wygodne �ycie nie mo�e i�� w parze” (�w. Teresa). Przez blisko dwie godziny siostry modl� si� w klauzuralnej cz�ci kaplicy, zwanej ch�rem, z kt�rej nikt spoza wsp�lnoty nie mo�e ich zobaczy�. O 7.30 rozpoczyna si� Eucharystia, sprawowana przez ksi�dza kapelana (zwykle studenta KUL), mieszkaj�cego w pobli�u klasztoru. P�niej przez trzy godziny siostry wykonuj� codzienne prace. Zwykle jest to szycie, haftowanie, dbanie o ogr�d, wykonywanie czynno�ci zwi�zanych z utrzymaniem klasztoru.
W samo po�udnie siostry modl� si� modlitw� brewiarzow�. Potem czas na wsp�lny posi�ek, spo�ywany w milczeniu. Po nim siostry przez blisko godzin� maj� czas tzw. rekreacji, kt�ry sp�dzaj� na rozmowie. Taki moment jest r�wnie� po kolacji. W innym czasie siostry porozumiewaj� si� kr�tko w sprawach jedynie koniecznych. Pomi�dzy godzin� 20.00 a 21.00 - lektura Pisma �wi�tego lub osobiste lectio divina w celi. W tym czasie obowi�zuje �cis�e milczenie. Oko�o 22.00 siostry udaj� si� na spoczynek.

WIDOK NA ZALEW W DYSIE

WIDOK NA CIEMI�GE

Cmentarz w Dysie.

Niedziela 6 Styczeń

Pomniki cmentarne stanowi� grup� nie�atw� do wyodr�bnienia g��wnie ze wzgl�du na niejasno��, jakie kryteria powinien spe�nia� �w "pomnik" cmentarny. Podstawow� jest: na ile to dzie�o rze�biarskie lub architektoniczne (wg klasycznej definicji pomnika) mo�e by� powi�zane z sam� mogi��? Granica mi�dzy POMNIKIEM a NAGROBKIEM pozostaje bardzo cz�sto ruchoma i p�ynna.

Na cmentarz udajemy si� najcz�ciej po to, by odwiedzi� groby naszych bliskich. Pobyt na cmentarzu jest r�wnie� okazj� do wspomnie� oraz przemy�le� na temat �mierci. Odwiedzaj�c groby naszych bliskich znajd�my r�wnie� chwil� czasu na przej�cie si� alejkami cmentarza, na kt�rym jeste�my. Przyjrzyjmy si� grobom, figurom nagrobnym, architekturze grobowc�w. Cz�sto stanowi� one dzie�a sztuki, kt�rych istnienia nie jeste�my �wiadomi pomimo tego, �e w sumie do�� cz�sto bywamy na cmentarzu. Zwiedzaj�c cmentarze poznajemy w ten spos�b r�wnie� zapisan� w nagrobkach histori� naszej Ma�ej Ojczyzny.

Cmentarze s� bowiem niczym innym, jak obrazem naszej historii. Ich dzieje s� tak�e zwierciad�em przemian postawy wobec �mierci, st�d z wygl�du miejsc i poch�wku odczyta� mo�na losy nie tylko jednostek, ale tak�e wielkich zbiorowo�ci oraz ich kultury.

Pocz�wszy od XVIII wieku, gdy cmentarze zacz�y powstawa� na wydzielonych terenach podmiejskich, zmieni� si� r�wnie� ich wygl�d. Ubo�szych pocz�tkowo chowano we wsp�lnych mogi�ach na ty�ach cmentarzy, w �aden spos�b nie zaznaczaj�c miejsca ich poch�wku. Aby umo�liwi� p�niejsze odnalezienie takiego grobu, usypywano na nim ma�e kurhany, potem w miejscu poch�wku uk�adano kamienie i stawiano krzy�. Bogatsi zacz�li wznosi� pomniki, nierzadko z drogich materia��w, dekorowane kunsztownymi rze�bami. Pomniki cmentarne by�y tym wi�ksze, im bogatsza by�a symbolika i rytua� danego Ko�cio�a.

Przy ko�ciele w Dysie znajduje si� cmentarz parafialny z ko�ca XVIII w. z najstarszymi rze�bionymi nagrobkami pochodz�cymi z po�owy XIX w.

Niedziela 6 Styczeń

KO�CIӣ PW. �W. JANA CHRZCICIELA W DYSIE

WIDOK NA KO�CI� OD STRONY CMENTARZA

Kosci� wybudowany w II po�owie XVI wieku w stylu renesansu lubelskiego. �wiatyni� rozbudowano w XVII wieku. Pracami kierowa� znany murator Jan Wolff.
Pierwotna �wi�tynia by�a drewniana. Obecna murowana, wybudowana w XVI w., konsekrowana w 1788 r., pw. Narodzenia �w. Jana Chrzciciela. W latach 1590-1610 by�a w r�kach protestant�w. Po 1610 r. odnowiona i rozbudowana, m. in. prezbiterium. Remont kapitalny ca�o�ci w 1981 r. Jest to budowla murowana z kamienia i ceg�y, jednonawowa, w stylu p�norenesansowym. Nawa jest prostok�tna, a w�sze prezbiterium zako�czone p�koli�cie. Przy nawie od strony zachodniej wie�a z krucht�. W XVIII w. od po�udnia wybudowano. krucht�, w XIX w. dobudowano od p�nocy przedsionek prowadz�cy do zakrystii. Wyposa�enie wn�trza rokokowe, pochodz�ce z II po�owy XVIII w. O�tarze drewniane; w g��wnym - obraz chrztu Chrystusa w Jordanie z XIX w., w lewym bocznym - obraz MB z Dzieci�tkiem z XVIII w., w prawym - �w. J�zef z Dzieci�tkiem ( pocz. XIX w.). Ambona i chrzcielnica rokokowe, drewniane. Ch�r muzyczny murowany z pocz. XVII w. Obok �wi�tyni 2-kondygnacyjna dzwonnica.

P��TNO OLEJNE - WIDOK NA KO�CIӣ W DYSIE

O�TARZ W KO�CIELE W DYSIE